مترجم : حسن احمدي کارشناس مسئول روابط بين الملل شهرداري مشهد

جامعه امن و سالم در شهر آدلايد

مقدمه

سند امنيت اجتماعي شهرداري  آدلايد  (شهري در جنوب استراليا)، برنامه اي جديد براي پيشگيري از جرم و برقراري امنيت اجتماعي شهري است. اين برنامه بر مبناي عملكرد شوراي محلي مبارزه با جرم آدلايد طرح ريزي شده و شامل ايده آل هاي جامعه سالم و امن (شهري كه عاري از خطر يا آسيب و صدمات بوده و ميزان امنيت در آن رو به گسترش مي باشد) تحت نظر سازمان بهداشت جهاني است.

آدلايد از لحاظ استانداردهاي جهاني شهري نسبتاً امن محسوب شده و شهرداري بر اين باور است كه درك مردم از مسئله  جرم و امنيت، تاثيري مهم در تصميم گيري آنان در زمينه مسافرت، سكونت و يا ايجاد اشتغال در اين شهر خواهد داشت. سند امنيت اجتماعي اقدام به تعريف روش هايي جهت ايجاد محيطي سالم براي هر فرد با مديريت كارآمد امور، توسط شهرداري مي نمايد و تضمين مي كند كه تمام اركان جامعه نقش خود را در ايجاد شهر امن ايفا كنند. اين سند به اين واقعيت توجه دارد كه بسياري از عوامل موثر بر امنيت شهري بويژه آن دسته از عواملي كه مرتبط با دلايل وقوع جرم هستند، فراتر از كنترل شورا بوده و در حوزه مسووليت ديگر مؤسسات و سازمان ها قرار مي گيرد.

سند امنيت اجتماعي داراي سه بخش مهم خط مشي ها، معيارها و اهداف مي باشد كه در ادامه به توضيح مختصر هر يك مي پردازيم.

خط مشي ها

 اين سند به منظور حفظ انسجام مجموعه اي از خط مشي ها و سياست هاي در حال رشد شورا  تدوين يافته و شامل موارد زير
 مي شود:

1ـ خط مشي ايجاد هنر و فرهنگ پوياي شهري

2ـ خط مشي توسعه اجتماعي

3ـ‌ پيش نويس طرح ساختار شهري  ـ (اين طرح در مورد خيابان ها، ميادين، پارك ها و فضاهاي سبز و بطور كلي محدوده شهر آدلايد مي باشد).

4ـ طرح توسعه شهري آدلايد

معيارها

در توسعه آدلايد به عنوان شهري سالم، معيارهاي ذيل كه از نظر تكامل تدريجي يك شهر بسيار اساسي و مهم هستند در سند امنيت اجتماعي شهرداري در نظر گرفته شده اند:

1ـ مشاركت: همكاري و فعاليت جمعي با گروه ها، سازمان ها و مؤسسات مهم براي حصول نتايج مورد توافق

2ـ‌پيشگيري:‌ برنامه ريزي براي ايجاد آينده اي سالم، امن و در دسترس و وجود روابطي دوستانه بين افراد

3ـ‌مداومت : برآوردن نيازهاي كنوني بدون تضعيف حركت به سوي رفع نيازهاي آينده

اهداف

اين سند، اهداف كلي جامعه سالم را به شرح زير تبيين مي كند:‌

هدف اول : شهري بدون جرم

به حداقل رساندن ميزان ارتكاب جرم

هدف دوم: شهري مطلوب از لحاظ ايمني و سلامتي :

     ايجاد محيطي مطلوب و خوشايند

هدف سوم: شهري فراگير و همه شمول

ايجاد و گسترش جامعه اي كه از مردم آسيب پذير حمايت و نگهداري نمايد.

هدف چهارم : شهري سالم، كاهش خشونت ها و آسيب ها و افزايش ميزان امنيت

در ادامه چهار هدف فوق و نتايج حاصله از هر يك توضيح بيشتري داده مي شود.

هدف اول : شهري بدون جرم

پيشگيري از وقوع جرم تنها به عهده پليس نيست بلكه مسووليت جمعي همه سازمان ها و اشخاص است. بنابراين، رويكردي هماهنگ با مصوبات ، به همراه مشاركت تمام افراد ذينفع براي يافتن راه حلي كلي و فراگير در جهت حصول نتايج مورد اتفاق عموم مورد نياز است. شهرداري مي تواند با ايجاد و بكارگيري روش هاي ابتكاري مانند اقدامات پيشرفته امنيتي، نصب دوربين هاي مدار بسته، بالا بردن سطح آگاهي و توجه عمومي و همچنين تامين روشنايي مناسب، احتمال وقوع و ارتكاب جرم را كاهش داده و با مديريت مكان هاي عمومي و تسهيل در حل مشكلات شهري ، نقشي مؤثر در كاهش وقوع جرم در شهر ايفا نمايد. همچنين شهرداري قادر است با همكاري در زمينه تشخيص و حل و فصل مسايل محلي، امكان ايجاد خيابان ها و محله هاي مسكوني امن تر را به حداكثر رسانده و از طريق همكاري با دولت مركزي ، برنامه هايي را طرح ريزي و اجرا نمايد كه معضلاتي همچون ديوارنويسي. خرابكاري و تخلفات وسايل نقليه موتوري در شهر را كاهش داده و محيطي مطلوب را فراهم كند. يكي از شاخصه هاي چشمگير شهر آدلايد پارك ها و فضاهاي سبز است كه مورد توجه ساكنان شهر و گردشگران قرار مي گيرد. شهرداري و دولت مركزي بايد از اين موضوع اطمينان حاصل كنند كه اين پارك ها مستمرا” براي مراجعان جذاب و امن است.

نتايج هدف اول:

1ـ كاهش چشمگير معضلاتي همچون خرابكاري، ديوارنويسي و رفتارهاي ضداجتماعي

2ـ‌افزايش توجه به معضلات مصرف الكل

3ـ‌ايجاد خيابان ها و محله هاي امن تر

4ـ كاهش جرايم مربوط به وسايل نقليه موتوري

5ـ افزايش ميزان جذب گردشگران با ايجاد مكان هاي مناسب براي پارك اتومبيل ها

6ـ افزايش تاثير استفاده از دوربين هاي مداربسته در سرتاسر شهر

7ـ‌ افزايش تعداد افرادي كه از پارك ها و فضاي سبز استفاده مي كنند.

8ـ ‌موفقيت در جذب كمك ها از منابع گوناگون براي اجراي پروژه هاي مرتبط با كاهش معضلات امنيتي

هدف دوم: شهري مطلوب از لحاظ ايمني و سلامتي

ساختن شهري امن و مطلوب چالشي بزرگ براي شهرداري است. شورا و دولت مركزي در اين زمينه بايد با يكديگر همكاري كنند. تصور عمومي از يك ناحيه مي تواند تاثيري مهم بر مسئله جرم داشته باشد . با افزايش وخامت موقعيت اجتماعي مناطق. نظم و انضباط در محيط هاي عمومي و رفتارهاي مسوولانه كاهش يافته و خرابكاري افزايش مي يابد. استفاده از اصول پيشگيري جرم از طريق طراحي محيط  در طراحي ساختمان ها، زمين هاي بازي، فضاهاي باز باعث كاهش وقوع جرم، ترس از جرايم و افزايش اميد به زندگي مي شود. اين اصول در حال حاضر در طرح توسعه شهر آدلايد منعكس شده و به عنوان بخشي از روند كنوني در حال اجرا است. هر ساختمان بايد از لحاظ امنيتي طبق كاربري  مصوب مورد بهر ه برداري قرار  گيرد. شهرداري جهت افزايش ميزان شاخصه هاي لازم امنيتي ساختمان هاي موجود و اطمينان از رعايت اين شاخصه ها، با مالكان ساختمان ها همكاري مي كند.

طراحي معابر عمومي نيازمند ايجاد توازني ميان امنيت پياده روها و استفاده از دوچرخه و اتومبيل مي باشد . عابران معابر با كاربري مشترك بايد نسبت به داشتن رفتار ايمن تر در اين معابر آگاه شوند.

 استفاده و ايجاد پناهگاه هاي بيشتر براي عابران و بهبود امكانات چهارراه هاي پرتردد ميزان امنيت موجود براي عابران را افزايش مي دهد. پياده روهاي داراي شاخصه هاي امنيتي، ساختماني و معماري. افراد را به پياده روي در شهر، به ويژه در شب تشويق مي كنند.

پس از تاريكي هوا مسائل امنيتي ، به عنوان عواملي مهم شناخته شده و شهرداري نيز به حل آن تاكيد بيشتري نموده است. همچنين فعاليت هاي گسترده تري جهت افزايش ضريب امنيتي زنان انجام داده و سيستم روشنايي و نورپردازي پيشنهادي شورا در ايجاد محيطي امن بسيار موثر بوده است.

عبور و مرور وسايط نقليه در شهر تسهيل گرديده و تعيين محدوديت سرعت 50 كيلومتر در ساعت تاثيري مثبت و چشمگير در كاهش تصادفات داشته است.

نتايج هدف دوم:

1ـ پيشرفت محيط ها و اماكن عمومي از لحاظ امنيتي

2ـ ساختن و بهره برداري ساختمان ها بر طبق اصول امنيتي و كاربري مصوب

3ـ ‌افزايش جذب مردم بوسيله توسعه روش هاي نورپردازي و روشنايي

4ـ افزايش رفاه عمومي

5ـ‌ افزايش ميزان استفاده مسوولانه از معابرو پياده روهاي عمومي

6ـ  افزايش تعداد زنان فعال شهر

7ـ‌ كاهش تعداد حوادث در فضاهاي عمومي و گذرگاه عابران مسن يا معلول

هدف سوم : شهري فراگير و همه شمول

جمعيت شهر آدلايد مجموعه متنوعي از گروه هاي جمعيتي است كه شامل افراد محرو م و آسيب پذير نيز مي باشد. چنين طبقات جمعيتي شامل اشخاص بي خانمان، ناتوان و كم درآمد يا كساني كه از مشكلات و بيماري هاي رواني رنج مي برند، مي شود. تضمين و اطمينان از ايفاي نقش مناسب اين گروه ها در زندگي اجتماعي شهر منجر به ايجاد شهري جامع تر و همه گير تر مي شود. براي رويارويي با مسايلي همچون بي خانماني، بيماري هاي روحي و رواني و مصرف مواد مخدر يا الكل بايد به تمام منابع دولت مركزي و جامعه تجهيز شود. در مارس 2002 دولت مركزي برنامه اي را به نام برنامه ابتكاري جامعه شمول در دستور كار خود قرار داد تا بخش  عظيمي از مشكلات حاد اجتماعي پيش روي دولت را تحت كنترل درآورده و سياست اجتماعي و اقتصادي خود را با آن تطبيق دهد. دولت مركزي و شهرداري در اين زمينه با يكديگر همكاري كرده و طي برنامه فوق امكان اسكان مناسب براي افراد آسيب پذير اجتماعي را فراهم آوردند.

نتايج هدف سوم:

1ـ افزايش سلامتي، ايمني و امنيت افراد آسيب پذير

2ـ‌كاهش چشمگير تعداد افراد بي خانمان

3ـ‌شناخته شدن آلاديد به عنوان شهري پيشرو  در زمينه ابتكارات اجتماعي به خاطر تدارك برنامه هايي با هدف ايجاد امنيت براي اقشار آسيب پذير

هدف چهارم: شهري سالم

چالش پيش روي شهرداري آلاديد، كاهش ميزان خشونت ها و آسيب ديدگي ها و در نهايت ايجاد شهري امن تر و سالم تر در شهر آلاديد است. به عنوان مثال بسياري از ساكنان شهر، از صدمات و آسيب هايي كه عاملان آن، معتادان مواد مخدر و افراد دايم الخمر هستند، نگرانند. زيرا بيشتر خشونت هاي جنايي و بزهكاري در ارتباط با معتادان مواد مخدر و مشروبات الكلي مي باشد.

از اين رونياز به همكاري با دولت مركزي براي كاهش اين نوع نگراني ها و اتخاذ روش هايي براي كاهش آسيب هاي ناشي از مصرف الكل و مواد مخدر وجود دارد. شهرداري به منظور ايجاد فضاهاي عمومي امن،‌ به مردم در باره دسترسي به مواد و وسايل زايد و خطرناك مانند سرنگ هاي زيرپوستي و يا ساير مواد پرخطر آموزش مي دهد. همچنين با همكاري متقابل با واحدهاي و بخش هاي تفريحي، برنامه هاي ايمني و سلامتي را در اماكن تفريحي تقويت مي نمايد.

در مناطق عمومي، لغزشگاه هاي خطرناك همانند پياده روهاي ناهموار و پلكان هايي كه به طور نامناسب طراحي شده اند يك نگراني براي ساكنان شهر محسوب مي شود، بويژه براي افراد نابينا، ناشنوا و معلول.

از اين رو بايد، مسئله سلامتي و ايمني ناتوانان در توسعه آينده فضاي عمومي لحاظ شود. هر ساله تعدادي سوانح آتش سوزي رخ
مي دهد كه با ايجاد آگاهي عمومي و توسل به ابتكارات آموزشي و با حمايت فعاليت هاي خدمات آتش نشاني، احتمال وقوع سوانح آتش سوزي كاهش مي يابد. خانه شورا (دفتر شورا) و  نهاد حمايت هاي اجتماعي در اين زمينه نيز مي توانند فعال باشند.

نتايج هدف چهارم:

1ـ  شناخته شدن آدلايد به عنوان شهري امن و سالم از نظر سازمان بهداشت جهاني

2ـ  كاهش وقوع خشونت ها، جراحت ها و آسيب ديدگي هاي مربوط به مصرف الكل

3ـ  كاهش چشمگير معضلات ناشي از مصرف مواد مخدر

4ـ  افزايش جذب مردم براي بهره مندي از امكانات اين شهر بدليل كاهش آمار خشونت ها و حوادث

5ـ  افزايش ديدگاه هاي مثبت مردم در مورد شهر به عنوان مكاني سالم و ايمن براي سكونت ، آموزش، فعاليت و تفريح